Wyrzynanie zębów-czyli jak to z nimi jest?!

 

Dobry wieczór!

Pierwszy wpis na blogu, a dla mnie tym samym pierwszy stres związany z tym jak przyjmiecie mnie w blogosferzeJ

Od momentu kiedy zaplanowałem powstanie bloga, wiedziałem, że pierwsze o czym napiszę to wyrzynanie zębów! W mojej pracy codziennie spotykam się z pytaniami dotyczącymi tego procesu. Ku mojemu zdziwieniu wiele osób nie wie kiedy może się pojawić pierwszy ząbek, kiedy powinien wypaść, czy ile tak naprawdę zębów mlecznych i stałych ma człowiek.

Może zacznijmy więc od początku! Zębów mlecznych mamy 20 (8 siekaczy, 4 kły i 8 trzonowców), a zębów stałych 32 (8 siekaczy,4 kły, 8 przedtrzonowców i 12 trzonowców). Zęby potocznie nazywamy „jedynkami”, „dwójkami”, „trójkami” itd., a my dentyści zęby nazywamy inaczej, i tak:

 

– „jedynka” – siekacz centralny,

– „dwójka” – siekacz boczny,

– „trójka” – kieł,

– „czwórki” – pierwszy trzonowiec mleczny lub pierwszy przedtrzonowiec (ZZ.STAŁE),

– „piątka” – drugi trzonowiec mleczny lub drugi przedtrzonowiec (ZZ.STAŁE),

– „szóstka” –  pierwszy trzonowiec,

– „siódemka” – drugi trzonowiec,

– „ósemka” – trzeci trzonowiec.

 

Wiedząc już ile powinniśmy mieć zębów, powiedzmy coś na temat samego procesu ich wyrzynania. Uważa się, że genetyka odpowiedzialna jest w ponad 70% za proces erupcji zęba. Dentyści wyróżniają trzy fazy tego zjawiska:

 

+ faza przederupcyjna,

+ faza przedfunkcyjna(erupcyjna),

+ faza funkcyjna (poerupcyjna).

 

Pierwsza faza dotyczy okresu, kiedy tworzy się korona i około 2-4 mm korzenia zęba.
W tym czasie ząb jest niewidoczny, a wraz z jego sukcesywnym rozwojem kieruje się on ku jamie ustnej. Faza ta kończy się i przechodzi w część przedfunkcyjną w momencie, gdy ząb ukazuje w jamie ustnej. Faza erupcyjna trwa do momentu, aż ząb osiągnie pozycję okluzyjną (dochodzi do kontaktu ząb-ząb). W trzeciej i ostatniej fazie dochodzi do całkowitego utworzenia korzenia zęba i zakończenia czynnego wyrzynania.

Czy wiedzieliście, że tworzenie korzenia zęba mlecznego trwa około dwóch lat?!

Znając już mniej więcej fazy wyrzynania zębów, odpowiedzmy sobie na pytanie: kiedy one powinny się pojawić (tabela poniżej)?

Rodzice małych dzieci często stresują się, że u ich dziecka zęby pojawiły się za wcześnie lub za późno. Często słyszę „a synek sąsiadki miał pierwszego ząbka w piątym miesiącu, a my czekamy już dziesięć i nic się nie dzieje!”. Uspokoję Was, wyrzynanie to proces indywidualny dla każdego z nas. Biorąc pod uwagę termin rozpoczęcia wyrzynania pierwszego zęba, wyróżniamy:
–  ząbkowanie przedwczesne – zaliczamy tu zęby wrodzone i noworodkowe (do 30 dnia życia),
–  ząbkowanie wczesne ( 3. i 4. mż.),
–  ząbkowanie o czasie (między 5. – 8. mż.),
–  ząbkowanie opóźnione (między 9. -11.mż.),
–  ząbkowanie późne  (po 12. . mż.).

 

O opóźnionym wyrzynaniu przy zębach stałych mówimy, gdy do 8 roku życia nie pojawi się pierwszy ząb stały.

 

Według badań i wieloletnich obserwacji za  przyczyny ogólne przedwczesnego ząbkowania uważa się infekcje, zaburzenia odżywiania, hipowitaminozy, zaburzenia hormonalne, predyspozycje rodzinne, zbyt niską lub zbyt wysoką masę urodzeniową, zbyt płytkie położenie zawiązków zębów.

Opóźnione ząbkowanie obserwuje się z kolei u osób chorych na krzywicę witamino-D-oporną, tych, które przedawkowały witaminę D, z zaburzeniami hormonalnymi (niedoczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy), niedokrwistość, u których stosowano nadmierną ilość fluoru lub żelaza.

 

 

W tym miejscu należy podkreślić, że nie powinniśmy wpadać w panikę jeśli okresy wyrzynania zębów u naszego dziecka nie pasują do pokazanego wyżej schematu ząbkowania (są to dane statystyczne i należy je traktować orientacyjnie). Oprócz czynników miejscowych i ogólnych, dużą rolę przy ząbkowaniu odgrywa genetyka! Bardzo często zbierając wywiad, dowiadujemy się, że rodzice, również późno ząbkowali, co za tym idzie dziecko też raczej będzie późno ząbkować. Warto jednak pamiętać, że jeśli mija granica 12 miesięcy, a u naszego dziecka nie ma jeszcze żadnego ząbka w jamie ustnej warto się udać do pedodonty (lekarz-dentysta od dzieci) lub pediatry. Oni powinni zlecić serię badań, by wykluczyć poważniejsze choroby, których objawem może być opóźnione ząbkowanie.

 

Oprócz przedwczesnego, jak i opóźnionego ząbkowania, możemy wyróżnić zaburzenia związane z położeniem zęba w łuku:

 

– obrót zęba,

– przechylenie w kierunku przedsionka (do przodu),

– przechylenie w kierunku jamy ustnej (do tyłu),

– transpozycję ( zamiana miejsc z innym zębem),

– ektopię (wyrznięcie poza łukiem zębowym np. na podniebieniu).

 

Przyczyny tych anomalii wiąże się ze skróceniem łuku zębowego, nieprawidłowym ułożeniem zawiązka zęba, rozszczepami, obecnością zębów nadliczbowych, brakiem zawiązka lub urazami w okolicy wyrzynającego się zęba.

Na sam koniec chciałem napisać, że ząbkowanie to proces skomplikowany(o czym dowiaduje się większość z nas podczas gdy dzieci są małe, swojego przecież nie pamiętamyJ), na który wpływ ma wiele czynników, które będę się Wam starał sukcesywnie przybliżyć.

Do dziś naukowcy i badacze nie są w stanie odpowiedzieć dlaczego u jednych osób proces przebiega ten gładko i bez komplikacji, a u drugich z różnymi problemami. Patrząc na rozwój stomatologii, myślę, a nawet wiem, że wiele zagadek dotyczących ząbkowania jeszcze nie zostało rozwiązanych i raczej dalej pozostanie tajemnicą.

 

@tata_stomatolog

  • Justyna

    Świetny tekst, uspokoił mnie trochę. Mój synek ma już 9 miesięcy a tu cisza, nie ma jeszcze pierwszego ząbka. Czuję lekki niedosyt z braku wpisu o ogólnych objawach ząbkowania a po za tym super. 😊

    • Michał

      Bo temat o ząbkowaniu będzie innym razem, ten jest o wyrzynaniu 😛

  • Ela Matusz

    Od 2dni wychodzi dolna jedynka… Także tekst bardzo w porę 🙂 w sobotę stuknie 5 miesięcy także póki co książkowo. Najgorzej przetrwać to marudzenie i krzyki… A dzisiaj i bezsenna noc…

  • Marta Konopińska

    Trochę się zmartwiłam bo mojej córce 13-miesięcznej wychodzą zęby i miałam wrażenie że to 4 bo ma jednynki i dwójki i przerwę i przebiły się kolejne a tu ze schematu widzę że to nie tak idzie 🙁

  • Joanna Paweł

    Fachowo ,krótko i na temat. ;))
    Mnie osobiście zabrakło wzmianki jak leki wpływają na ząbki. I czy trzeba jakichś się wytrzegać albo wyjątkowo dbać;) może temat na zaś;0)
    Dziękuję 😉
    My już 4 ząbki;)góra kończy się przebijać

  • Róża Kamila Faustyna Węglińska

    Czy zeby wrodzone i noworodkowe nalezy usuwac? Corka urodzila sie z jednym wyrosnietym, a drugi wyrosl w 2 tygodniu zycia. Dziasla wygladaja normalnie, nie sa zaczerwienione, a corka nie wyraza zadnych oznak dyskomfortu. Mieszkam w Stanach i dostalam dwie sprzeczne opinie – lekarz po urodzeniu stwierdzil, ze takie zeby sie usuwa, lekarz-pediatra, ze corka je polknie i nie nalezy sie przejmowac.

  • Kamila

    Czy zeby wrodzone i noworodkowe nalezy usuwac? Corka urodzila sie z jednym wyrosnietym, a drugi wyrosl w 2 tygodniu zycia. Dziasla wygladaja normalnie, nie sa zaczerwienione, a corka nie wyraza zadnych oznak dyskomfortu. Mieszkam w Stanach i dostalam dwie sprzeczne opinie – lekarz po urodzeniu stwierdzil, ze takie zeby sie usuwa, lekarz-pediatra, ze corka je polknie i nie nalezy sie przejmowac.

    • Michał

      Co do usuwania do zależy od stanu klinicznego,jeśli się ruszają należy je usunąć,jeśli stoją stabilnie i nie przeszkadają przy karmieniu pozostawia się je

  • Aśka

    A co gdy zeby mleczne wychodzą nie po kolei? jest to powód do zmartwień i w przyszłości problemów ortodontycznych?

  • Instagram

    Instagram has returned invalid data.

    Follow Me!